Nervus vagus stimulatie thuis: Vielight Vagus versus elektrische stimulatie

Dezelfde verbinding als uitgangspunt, maar een totaal andere prikkel

Zowel elektrische vagusstimulatie als de Vielight Vagus richten zich op de communicatie tussen het brein en het lichaam via de nervus vagus, maar ze doen dat op een fundamenteel andere manier.

Elektrische VNS gebruikt stroom om zenuwvezels rechtstreeks te activeren. Niet-invasieve systemen doen dat bijvoorbeeld via het oor of de hals. De Vielight Vagus stuurt geen elektrische stroom door het lichaam, maar gebruikt gepulseerd nabij-infrarood licht van 810 nm via twee halsmodules en een intranasale applicator.

Voor thuisgebruik is het belangrijkste praktische verschil dat je bij de Vielight Vagus geen elektrische stimulatie-intensiteit hoeft af te stellen. De sessie verloopt handsfree en stopt automatisch na twintig minuten. Bij geïmplanteerde VNS is bovendien een chirurgische ingreep nodig; niet-invasieve elektrische systemen werken zonder operatie.

De Vielight Vagus is dus geen elektrische vagusstimulator waarbij stroom simpelweg door licht werd vervangen. Het is een andere, vagusgerichte toepassing met een eigen werkingsmechanisme en gebruikerservaring.

Het verschil in één oogopslag

Elektrische vagusstimulatie bestaat in een geïmplanteerde en een niet-invasieve vorm. Beide gebruiken elektrische stroom om zenuwvezels rechtstreeks te activeren. De Vielight Vagus kiest met fotobiomodulatie voor een fundamenteel andere aanpak.

Vielight Vagus versus Nurosym: wat is het verschil?

Nurosym is eveneens ontworpen voor thuisgebruik, maar gebruikt een andere techniek. Volgens de gebruiksinstructies van de fabrikant wordt een elektrisch oorstuk op de linker tragus geplaatst. De gebruiker verhoogt de stimulatie-intensiteit tot een lichte, aangename tinteling voelbaar is. Nurosym adviseert doorgaans dagelijks gebruik van ongeveer 30 tot 60 minuten.

De Vielight Vagus gebruikt geen elektrische zenuwstimulatie. Het toestel past 810 nm nabij-infrarood licht toe via twee halsmodules en een intranasale applicator. De lichtpulsatie staat vast op 100 Hz en een volledige sessie duurt 20 minuten.

Het belangrijkste onderscheid is dus niet dat slechts één van beide toestellen thuis kan worden gebruikt. Beide zijn bedoeld voor thuisgebruik. Het verschil zit vooral in de manier van stimuleren: Nurosym gebruikt elektrische stimulatie aan het oor, terwijl de Vielight Vagus fotobiomodulatie via de hals en neus gebruikt.

Deze vergelijking is gebaseerd op de publiek beschikbare gebruiksinformatie van beide fabrikanten.

De nervus vagus helpt schakelen tussen actie en herstel

Het autonome zenuwstelsel regelt processen waar we niet voortdurend bewust over hoeven na te denken, zoals onze hartslag, ademhaling en spijsvertering.

Het bestaat uit twee belangrijke delen:

• Het sympathische of orthosympathische zenuwstelsel maakt het lichaam klaar voor actie. De alertheid, hartslag en beschikbaarheid van energie nemen toe.
• Het parasympathische zenuwstelsel ondersteunt rust, herstel en spijsvertering. Het helpt het lichaam na inspanning of stress opnieuw tot een rustigere toestand te komen.

Beide systemen zijn noodzakelijk. Een gezonde autonome balans betekent niet dat het lichaam voortdurend ontspannen is, maar dat het soepel kan schakelen tussen actie en herstel.

Een maat die onderzoekers gebruiken om die flexibiliteit te volgen, is de hartritmevariabiliteit (HRV): de kleine verschillen in tijd tussen opeenvolgende hartslagen. Een gezond niveau van rust-HRV wordt vaak in verband gebracht met autonome flexibiliteit en veerkracht bij stress. HRV is het meest betekenisvol wanneer de metingen onder vergelijkbare omstandigheden gebeuren en over langere tijd worden gevolgd, omdat onder andere ademhaling, leeftijd, houding, slaap en conditie de waarde beïnvloeden.

De nervus vagus is een belangrijke communicatieroute van het parasympathische zenuwstelsel. Hij verbindt de hersenstam met onder andere het hart, de longen en het spijsverteringsstelsel. Het grootste deel van zijn zenuwvezels brengt informatie vanuit het lichaam naar het brein.

Dat maakt de nervus vagus interessant voor technieken die gericht zijn op herstel, stressregulatie en de verbinding tussen brein en lichaam.

Elektrische VNS activeert de zenuw rechtstreeks

Zenuwen communiceren via elektrische signalen. Elektrische VNS verandert met stroom de spanning over een zenuwcel. Wanneer een bepaalde drempel wordt bereikt, ontstaat een zenuwimpuls.

Bij geïmplanteerde VNS wordt tijdens een operatie een elektrode rond de vaguszenuw geplaatst. Deze vorm wordt onder medische begeleiding gebruikt voor specifieke aandoeningen.

Bij niet-invasieve elektrische VNS gaat de stroom via de huid. Dat kan gebeuren aan de zijkant van de hals of via een zenuwtak in het oor. De elektrische prikkel is meestal voelbaar als een tinteling of lichte spiersamentrekking. Dat hoeft niet pijnlijk te zijn, maar maakt wel deel uit van de werking.

Sommige elektrische toestellen zijn erkende medische hulpmiddelen voor specifieke toepassingen. Andere worden als algemeen consumentenproduct verkocht en hebben niet noodzakelijk dezelfde wetenschappelijke onderbouwing.

Wat doet het nabij-infrarode licht in de hals?

De halsmodules geven nabij-infrarood licht van 810 nm. Een deel daarvan dringt door de huid en wordt opgenomen door cellen in het onderliggende weefsel.

Een belangrijk aangrijpingspunt bevindt zich in de mitochondriën: de onderdelen van de cel die energie produceren. Het licht kan daar processen beïnvloeden die samenhangen met ATP, stikstofmonoxide en de werking van ionkanalen.

Daardoor kunnen onder andere:

• cellen meer beschikbare energie krijgen;
• bloedvaten tijdelijk verwijden;
• plaatselijke signaalstoffen veranderen;
• zenuwcellen anders reageren op binnenkomende prikkels.

Elektrische VNS geeft de zenuw rechtstreeks een elektrische prikkel. De Vielight Vagus kiest een andere route. De werkingsgedachte is dat fotobiomodulatie de celenergie, doorbloeding en signaaloverdracht in het belichte weefsel kan beïnvloeden en zo helpt een gunstige biologische omgeving te creëren waarin de eigen parasympathische regulatie van het lichaam kan worden ondersteund.

Eenvoudig gezegd: elektrische stimulatie zet zenuwvezels rechtstreeks aan het werk, terwijl licht de omstandigheden ondersteunt waarin het zenuwstelsel gemakkelijker naar rust en herstel kan schakelen.

Hoe kan dit doorwerken op het autonome zenuwstelsel?

De cervicale vaguszenuw ligt relatief diep in de hals. In een anatomische studie bedroeg de gemiddelde afstand tot de huid ongeveer 36 millimeter.

De Vielight Vagus hoeft niet op dezelfde manier te werken als een elektrode die direct tegen de zenuw ligt. Het licht kan eerst inwerken op structuren die dichter bij de huid liggen en van daaruit doorwerken op de autonome regulatie.

Vielight beschrijft drie mogelijke routes waarlangs de lichtprikkel kan doorwerken:

• Oppervlakkige gevoelszenuwen: veranderingen in hun activiteit kunnen signalen doorgeven aan hersengebieden die het sympathische en parasympathische zenuwstelsel regelen.
• Bloedvaten en doorbloeding: de vrijmaking van stikstofmonoxide kan bloedvaten verwijden en de plaatselijke circulatie beïnvloeden.
• Lokale signaalstoffen: veranderingen in het halsweefsel kunnen doorwerken op de communicatie tussen het zenuwstelsel en het immuunsysteem.

De voorgestelde werking verloopt dus in twee stappen. Eerst beïnvloedt het licht de cellen, bloedvaten en oppervlakkige zenuwen die het bereikt. Deze veranderingen kunnen vervolgens signalen doorgeven aan het autonome zenuwstelsel en zo de parasympathische regulatie ondersteunen.

De intranasale applicator voegt daar via de neusholte een afzonderlijke PBM-toepassing aan toe en vult zo de twee halsmodules aan.

Waarom koos Vielight bewust voor 100 Hz?

Veel elektrische vagusstimulatoren gebruiken frequenties tussen 10 en 30 Hz. Vielight koos voor 100 Hz nadat twee onafhankelijke onderzoeken verschillende frequenties rechtstreeks met elkaar hadden vergeleken.

In een fMRI-onderzoek van Sclocco en collega’s gaf elektrische oorstimulatie op 100 Hz de sterkste hersenstamrespons, in een gebied dat overeenkwam met de vermoedelijke locatie van de nucleus tractus solitarius en in meerdere andere hersenstamkernen.

Een tweede onderzoek bij 35 gezonde volwassenen liet zien dat elektrische oorstimulatie op 100 Hz bij 3,0 mA de sterkste acute daling van de hartslag gaf.

Vielight rapporteert daarnaast eigen verkennende metingen waarin de respons bij 100 Hz sterker was dan bij 20 tot 30 Hz.

De 100 Hz verwijst hier naar de snelheid waarmee het licht pulseert. Het is geen poging om gammahersengolven op te wekken.

Hoewel deze onderzoeken elektrische oorstimulatie bestudeerden, vormden ze samen met de eigen verkennende metingen van Vielight een wetenschappelijk geïnformeerd uitgangspunt voor de keuze van 100 Hz.

Welke vorm past bij welk doel?

Bij de behandeling van een medische aandoening hoort een medisch goedgekeurd VNS-toestel met professionele begeleiding. De Vielight Vagus is geen vervanging voor geïmplanteerde of medisch voorgeschreven elektrische vagusstimulatie.

Voor algemeen welzijn biedt de Vielight Vagus een lichtgebaseerde en gebruiksvriendelijke benadering voor thuis, zonder elektrische zenuwstimulatie. Hij combineert fotobiomodulatie van de hals en neus zonder dat een stimulatie-intensiteit hoeft te worden ingesteld.

Het ontwerp bouwt voort op bestaande PBM- en VNS-literatuur. Zo combineert het toestel een wetenschappelijk geïnformeerde keuze van golflengte, plaatsing en pulsfrequentie met een eenvoudige toepassing voor thuis.

Wat kunnen we besluiten?

De Vielight Vagus is geen elektrische vagusstimulator waarbij stroom simpelweg door licht werd vervangen. Het is een andere benadering met een eigen werkingsmechanisme en gebruikerservaring.

Elektrische VNS activeert zenuwvezels rechtstreeks en is voor bepaalde medische toepassingen klinisch onderzocht. De Vielight Vagus gebruikt gepulseerd nabij-infrarood licht om eerst de cellen en het weefsel in het belichte gebied te beïnvloeden en kan langs die weg processen ondersteunen die betrokken zijn bij autonome regulatie.

Voor thuisgebruik onderscheidt de Vielight Vagus zich vooral door de toepassing zonder elektrische zenuwstimulatie, de vaste plaatsing van de halsmodules, de intranasale applicator en het automatische programma van twintig minuten.

De Vielight Vagus biedt zo een toegankelijke manier om fotobiomodulatie te richten op de verbinding tussen brein en lichaam, met algemeen welzijn, autonome balans, ontspanning en herstel als centrale uitgangspunten.